Showing posts with label Human Rights. Show all posts
Showing posts with label Human Rights. Show all posts

"Rakkoon saba keenyaa fala kan argaatu Gaaffiin bu'uuraa saba Oromoo deebii yoo argaateedha malee kabeebsaa jijjiirraa jedhuun mitii." --- Ittiin galaa fi Qajeelfaama Labsii Qeerroo Bilisummaa Oromoo

Fulbaana 18, 2019 | Ittiin galaa fi Qajeelfaama Labsii Qeerroo Bilisummaa Oromoo
Uummaanni oromoo gaaffii mirgaa hiree murteeffaannaa qabsoo isaan gaafataa turee keessaatti hanga amma irraa deddeebiin qabsoon isaa hataamaa gufaataa fi daddaaqamaa har'aa gahee. wareegama qaalii abbaa biyyuummaaf oromoon gamtaan kaffaalaa turee cinaatti gataanii dantaa diinoota inniikaa oromoo kan seenaa keessaatti waggaa 900 oliif oromoon ittiin wal waraanaa turee tiksuuf aarsaa oromoon abbaa biyyuummaaf kaffaale gatii dhabsiisuun jabaatee itti fufee jiraa. kanaafuu yeroon keessa jirruu kun yeroo diinoonni Oromoo rogaa maraan shaanfoo qaraataa jiraan waan taheef nuus diina keenya akka gaariitti ofirraa dinniinuuf akkasumaas adaabuuf ol jechuun dirqaama tahee mul'aatee jiraa.

Paartiileen Morakattootaa Miseensonnii fi Deggertonni Isaanii Oromiyaa Keessatti Akka Hidhamaa Jiran Himatan

Fuulbana 04, 2019 | VOA Afaan Oromoo


Partiileen morkattootaa maqaa Oromoon socho'aan, Kongireessi Federaalistii Oromoo fi Partiin ABO filannoo bara 2012 geggeessamutti karaa nagaa hirmaachuuf ka qophaawaa jiran tahuu dubbatanii, “garuu, mootummaan miseensotaa fi degartoota keenya hidhaa jira,” jedhu. Mootummaan Oromiyaa gama isaatiin filannoof akka haala miijessaa jiru eeree, “paartiileen morkattootaa yoo ka karaa nagaa socho’an tahe rakkoolee isaan mudatan ni furra,” jedha

Itoophiyaa fi mirga Namoomaa: Dhaabni mirga namoomaaf falmu ‘HRLHA’ biyya keessatti hojii eegale

Fulbaana 02, 2019 | BBC Afaan Oromoo Irraa

Dhaabbannii mirga namoomaaf falmu Liigii Mirgoota Namoomaa Gaanfa Afriikaa /HRLHA/ jedhamu Itoophiyaa keessatti ifatti hojii eegale.

Liigiin kun bara 1996 Finfinnee keessatti maqaa ‘Liigii Mirgoota Namoomaa’ jedhun hundeeffame.

Guutummaa Oromiyaati hidhafi dararaan akkuma itti fufeti jira!

Hagayya 29, 2019 | Face Booki Tsegaye Hailu irraa

Waajjira Poolisii Magaala Naqamtee Aana 1ffaa keessatti dararamaa kan jiran lammiin keenya 22 maqaan isanii kunooti. Rakkoo hamatu irra gahaa jira.

Hanga ammattis mana murtitti hin dhiyessine.
1- Yeshaane Mamo barataa kutaa 12
2- Sayiid Obsoo WBO duraanii
3- Burqaa Tasfaa WBO kan turee.
4- Nagaroo Jabeessaa huccuu kan hodhuu.
5- Yooseef Hambisaa konkolaachisaa bajajii 

The Ethiopian Government Arrests Menderin Tessema, the only Female Photojournalist of the Sidama Media Network

August 29, 2019 | By The Sidama Observer

The Ethiopian government genocide on the Sidama people took a new twist when the most barbaric security forces harassed and arrested the only female photojournalist in Sidama, Menderin Tessema, who was visiting the renowned Sidama young intellectuals, SIdama Media Network Managers and other Sidama youth incarcerated blatantly for peacefully demanding the establishment of the Sidama National Regional State within the Ethiopia multinational federation in full compliance with the constitution. She was visiting the following Sidama icons in Hawassa, Sidamaland, when she was arrested:

The Quest of the Sidama Nation for Self-Determination and the Plot of Die-Hard Unionist Ethiopians As State-Terrorism in Sidama Intensifies

July 25, 2019 | By Denboba Natie, Edinburgh, Scotland
The Sidama youth demand an independent investigation of the Sidama people massacre 2.0. The Federal Government of Ethiopia had a full year time to respond to the Sidama quest, but it deliberately delayed it to cause havoc.
Part I
1. Background
1.1. General
The Sidama nation lives in the horn of Africa, notably in the southern Ethiopia. Sidama is one of Cushitic language speaking nations such as the Oromo, Afar, Somali and numerous others- all indigenous to northeast Africa for several millennia. According to the Central Statistical Agency of Ethiopia, the Sidama nation had a total population of 4.2 million in 2017 making it the fifth largest nation in Ethiopia after Oromia, 35.4 million; Amhara, 21.1 million; Somali, 5.6 million; and Tigray, 5.2 million. An independent estimate puts the Sidama between 6.5 and 7 million. Besides, notwithstanding the ancient history of Abyssinia dating back to three millennia, the Sidama nation and other Cushitic language speaking nations of the Horn of Africa were indigenous nations to this region dating as far back as 15, 000 years. The Sidama nation was annexed into the Ethiopian Empire by the Abyssinian King Minelik II in 1891, who sought to expand his territory to fend off the threat of the European colonial expansion following the Berlin scramble for Africa Conference of 1884 to divide Africa among the then major powers.

WAAMICHA QOPHII AYYAANA IRREECHAA MALKAA YKN BIRRAA BARA 2019 ILAALCHISEE KAN BIYYA JARMANII KEESSATTI KABAJAMUUF QOPAA’EE

Adoolessa 17, 2019 | Koree Qindeessituu Ayyaana Irreechaa  Oromoo (KQAIO) bara 2019 


WAAMICHA QOPHII AYYAANA IRREECHAA MALKAA YKN BIRRAA BARA 2019 ILAALCHISEE KAN BIYYA JARMANII KEESSATTI KABAJAMUUF QOPAA’EE – FRANKFURT AM MAIN, GUYYAA GAAFA SANBATA DURA (SANBATDURA) FULBAANA (SEPTEMBER) 21, 2019, GERMANY  
 
Jaallatammoo fi kabajammo Ilmaan Oromoo biyya Jarmanii keessa Jirtaattan hundaaf (maraaf)! 
 
Hunda duraan dursee Koreen Qindeessituu Ayyaanaa Irreechaa Oromoo (KQAIO) nagaan Waaqayoo/Rabbi isin haagahu jedha. Ashamaa ilmaan Oromoo kann biyya Jarmanii keessa jiraattan, obboleewwan keenya dhiiraa fi dubartiin, baga ayyaana Irreechaa bara 2019 walumaan jala geenye. Ayaanni irreechaa jila (festival) waga/bara haaraatti cee‘uumsaatti. KQAIO baga nagaan booqa (ifa) birraatiin isin gahe jechudaan hawwii gaarii ummata Oromoof qabu mirkaneesa.  

Ibsa Qeerroo Bilisummaa Oromoo

Adooleessa 08, 2019

Qabsoo Bilisummaa Oromoo aarsaa qaalii uummaanni Oromoo irree tokkuummaattin irraatti kaffaalaa turee garaa dabaarsuuf murnoonni ijaaramanii faayidaa dhuunfaa fi aangoo tikfachuuf deemaan gara dabaarsuuf tattaaffii diinoonni keenya gochaa jiraan Qeerroon Bilisummaa Oromoo ilaaluun Taajjabbii fi obsaan biraa darbaa turree. Kana biraas darbuun diinina yeroo garaagaraatti itti kennaa turree. Humnoonni badii Oromoo abjootaan garuu irraa deeddebiin gochaa farraa uummaata Oromoo gargaar qooduu fi egeree Oromoo dukkaneessu hojjaachuu itti fufaanii jiru. 

Time for Ethiopia to Bargain with Sidama over Statehood

July 08, 2019 |
Southern Ethiopia’s largest ethnic group, the Sidama, is set to declare a new regional state on 18 July. To reduce conflict risks, the Sidama should resolve sensitive issues before forming the entity, while the government should urgently organise a constitutionally mandated referendum on the question.

Kaaba Oromiyaa Walloo keessatti ta’e jedhamee duula Oromoo fi Oromummaa irratti godhamaa jiru dura nii dhaabbanna.

Waxabajjii 16, 2019 | Ibsa Qeerroo Bilisummaa Oromoo

Sirna EPRDF yakka waggaa 28 dura Oromoo fi saboota Cunqurfamoo impaayeera biyyattii irratti dalagaa ture hunda yakka ta’uusaa amanee ofitti fudhachuun gamagamee of sirreessuuf uummata biyyattiif waadaa galeen, rakkoowwan uummata Oromoo irra gahaa turaniifis gaafatama qaama fudhachuu qabu saaxilee seeraaf dhiyeessuuf waadaa galuun uummata biyyattii bulchuuf aangoo ODP tti laachuun sochiin godhama turuusaa eenyullee nii yaadata.
Uummatni Oromoos waan waggoota kana mara irratti raawwataa ture yakkoota suukanneessaa, hidhaaf dararaa tiki mootummaa biyyattii raawwataa tures yakka ta’uu miidiyaa biyyattiin bahee fuulduratti sirreessuu akka qabu waadaa galaa turuu sirna EPRDF eenyulleen kan hubatudha.

Takka dhuufuun dhiirummaa, kan lammataa harruummaa, kan sadeessoo…?

Mudde 20, 2018 | Jawar Mohammed Irraa

Akkuma hundi keessan yaadattan haala yeroo irratti marii kaleessa OMN gubbatti goonerratti qabsoon Ummata Oromoo erga eegalee jijjirama mootummaa isa sadaffaa irra gahuu keenya dubbadheen ture. Jijjiiramonni mootummaa gaggeeffaman bara 1974, 1991fi isa ammaa, kan bara 2018ti. Cehumsa lameen jalqabaa dhugoomsuu keessatti gaheen Ummata Oromoo baay’ee ol’aanaa tahus, hiree argamte sana gara firiitti geeddaruun hin danda’amne. Faallaa kanaatiin wanti qabatamaan mul’ate sabni keenya miidhaafii kasaaraa guddaadhaaf saaxilamuu ture. Hireewwan argaman kanneenitti fayyadamuun maalif dadhabame? Sababiiwwan ijoon jijjirama dhufaa jiruuf qophaayuu dhabuufi erga jijjirmani dhufee ammoo qalbii hiruudha. Mee tokkoon tokkoo isaanii adda addaan haa ilaalluu.

Mass grave with 200 bodies found in Ethiopia

November 10, 2018 | By The East African

In Summary

  • He is alleged to have overseen widespread rights abuses including torture, rape and killings during his 13-year rule.
  • Last month the state-linked broadcaster Fana reported that he attempted to escape police custody by climbing through a window ahead of a court appearance.​

AJJEECHAAN UUMMATA OROMOO YOOM DHAABBATA?

Onkoloolessa 25, 2018 | Berhanu Hundee irraa
Akkuma hunduu beeku, jijjiirama har’a biyya Itoophiyaa jedhamtu tana keessatti argameef hundeen sochii uummata Oromoo fi addatti immoo Qeerroo Oromoo ti. Kana jechuun abbaan qabsichaas ta’e kan injifannoo silaa uummatuma Oromoo ti jechuu dha. Injifannoo booda hunduu nagaa fi gammachuudhaan jiraachuuf jedhameeti qabsoo hadhooftuun kan godhamu. Kan nama gaddisiisu garuu, injifannoo sochiin uummata Oromoo argamsiisetti har’a hunduu ittiin bashannanaa yeroo jiranitti, uummata Oromoorraa garuu ajjechaan hin dhaabbanne. Kuni maaliif ta’e?
Sochiin uummata Oromoo kan Qeerroon durfame, sirna Abbaa Irree Wayyaanee caccabsee, laaffisee, isaanis Maqaleetti galchee kunoo har’a jijjiirama argamsiisee jira. Humnootni hunduu kan uummata Oromootiif qabsaa’anis ta’ee kan farra-QBO ta’an hunduu biyyatti galanii akka barbaadanitti asii fi achi deemaa jiru. Waan barbaadan godhaa jiru; akka barbaadanitti dubbachaa jiru. Uummata kana galateeffachuun isaanirra osoo jiruu; Oromoo diina godhatanii shira irratti hojjechaas jiru. Kuni ta’aa osoo jiruu gama biraatiin ajjeechaan ilmaan Oromoorra gahu ittifufee jira.

Pacified politics or risk disintegration? A race against time in Ethiopia

August 22, 2018 | Open Democracy | By RENÉ LEFORT
The dramatic changes of the last months have moved Ethiopia away from “the gates of hell ”, but all options are still on the table, from the worst to the best.
In February 1974, Addis Ababa’s taxis went on strike in protest against the rise in the price of fuel. Not a single observer imagined that this would begin a movement which within a few months would lead to the fall of a centuries-old empire. The imperial regime was not overthrown: it collapsed.

The Derg, the “socialist” military junta which succeeded it, quickly found itself in conflict with an Eritrean secessionist movement and an “ethnic” Tigrayan force in the far north of the country. The Ethiopian army was the second biggest in Africa, massively supported by the USSR. If the rebels had been told in 1987-88 that their forces would enter Addis Ababa in 1991, they would have laughed. They were undoubtedly determined, disciplined and ingenious, but they were finally able to rout the Derg army also because it fell to pieces.They were undoubtedly determined, disciplined and ingenious, but they were finally able to rout the Derg army also because it fell to pieces.

Gaddaaf gadadoon uummata keenya Oromoo irraa hanga kaafamutti FXG guutuu Oromiyaa makate hindhaabbatu!

Adoolessa 25, 2018 | Ibsa Qeerroo Bilisummaa Oromoo irraa keename, Finfinnee, Oromiyaa

Uummata Oromoo waanjoo garbummaa jalaa baasuuf rakkoo gita bittaa habashaan irra gahu jalaa baasuuf qabsoo hadhooftuu gochaa turre ittis jirra.  Qabsoon Qeerroo nagaa gaanfa Afrikaaf abdachiisaa ta’us mootummaan nagaa uummata keenya eeguuf rakkoo saba keenya furee uummata Oromoo irraa dararama kaasuu irratti qabsoorra jira. Har’a araddaa Oromoo wayiita abiddaan gubamee, qabeenyaaf manni uummaata Oromoo gubataa jirutti, rakkoo keenya nuu furuuf tattaafatuurra gaachana uummataa kan ta’e Qeerroo adamsuuf Waraana Bilisummaa Oromoo WBO sakatta’uu kan jedhuun ittuu nageenya uummata Oromoo hammeessaa kan jiru Mootummaan EPRDF rakkoo karaa nagaa furamuuf haasa’ames goolii ofumaa uumuun dhabama gochuurratti karoora ABO balleessuu irratti bobbaa bal’aa taasisuutti fuulleffannoon hojjetaa jira. Uummata nagaa uummata Oromoo manaaf qabeenyasaarraa buqqaasuun hanqatee manaaf qabeenyasaa waliin gubuu irratti mootummaan EPRDF kan fuulleffate, nagaa uummataa eeguurra nagaa caasaa isaa eeguuf karaa dabaa socho’uun mootummaa kan nama gaddisiisu ta’uu Qeerroon hubachiisa.

Ibsa Ejjennoo Qeerroo Dambi Doolloo

Adoolessa 24, 2018 | Qeerroo Dambi Doolloo Irraa

Haala yeroo irratti Waggoota 150 oliif uummatni Oromoo qabsoo sirna cunqursaa fi garbummaa ofirraa finciluuf hanga guyyaa har’aatti aarsaa ulfaataa gumaachaa as gaheera. Ta’us sirni abbaa Irree kun bifaa fi kallattii adda addaan nuurratti jijjiiramaa har’a gahee jira. Keessuma yeroo ammaa Oromiyaa gara Lixaa irratti ajjeechaan, reebichi, saamichii fi arrabsoon gadheen uummata keenya dararaa jira. 
Deddeebiidhaanis reeffa keenya awwaallachaa, madoo keenya suphaa obsa fixannaa keessa seennee jirra. Gocha duguuggaa sanyii nuurratti raawwatamaa jiru kana balaaleffachuuf Uummatni D/Doolloo guyyaa 19/11/2010- 22/11/2010 ykn 26/07/2018-29/07/2018 tti guyyoota 4 (afur) walitti aanan sirna Laguu Gabaa (market boycott) geggeessuuf qophii xumuree jira. Kanaaf aanoleen Godina keenyaa, godinaaleen ollaa keenyaa fi guutummaan oromiyaa deggersa Lubbuu darbu ni mormina jedhuuf akka nu cina hiriirtan waamicha isiniif taasifna.

Ibsa Ejjennoo Walgahii Shanee Gumii Adda Bilisummaa Oromoo, Waxabajjii 09 – 19, 2018

Waxabajjii 22, 2018 | Adda Bilisummaa Oromoo (ABO)

Shaneen Gumii Adda Bilisummaa Oromoo walgahii dhaabbataa 2ffaa kan Kora Sabaa 4ffaa boodaa Waxabajjii 09 – 19, 2018 geggeeffatee milkii fi injifannoodhaan xumurate. Shaneen Gumii Walgahii isaa kanaan Gabaasa Waajjira Hayyu-Duree fi kan Dameelee dhaggeeffatee gilgaaluutti dabalee marii dhimmoota Imaammataa (Policy Consultation Conference) kan jal-bultii Walgahii Shanee Gumii kanatti Hayyoota Oromoo fi Hoogganoota ABO gidduutti geggeeffame irrattis mari’atee murtii barbaachisu dabarse. Itti aansuudhaanis haala Ummata Oromoo fi kan Qabsoo Bilisummaa Oromoo, haala yeroo ammaa kan sirna Impaayera Itoophiyaa, akkasumas, haala naannoo keenyaa fi kan idil-addunyaa irratti xiinxalaa fi marii bal’aa fi bilchaataa geggeessee ibsa ejjennoo armaan gadii baasuudhaan walgahii isaa goolabe.

Liyyuu Haayiliin Somaalee Haleellaa Raawwateen Namoonni Hedduun Dhuman: Amnestii Internaashinaal

Waxabajjii 11, 2018 | VOA Afaan Oromoo



Haleellaa Harargee bahaa aanaa Cinaagsen keessatti raawwatame jedhame kana namni ani jiraataa magaalaa cinagsen jedhe tokko akkasitti haala ture Tsiooniif ibse.
Cinaagsen keessatti waanti uumame Liyyuu Poolis kanneen jedhaman meeshaa gurguddaa hidhatanii dhufan. Anis achuma bakka qonnaa koon ture. Dhukaasa banan. Namoota 14tudu’e. ani jalaa fiigeen miliqe. Manneen jireenyaa gubanii beeladaalee fudhatanii deeman. Namoonnis qe’ee ofii irraa baqatan jedhan.

The list of 200 Disappeared Oromo Freedom Fighters TPLF has to disclose their where about or tell what happened to them

June 05, 2018

Maqaa qabsaawota Oromoo 200 woyyaaneedhaan ukkamfamanii achi buuteen dhabamani. Mootummaan ammaa kun akka nuuf hiiksisuuf isinis ummanni Oromoo cufti tokkoo tokkoo keetiin dhiibbaa godhi.
1. Nadhi Gammada (Since 1994)
2. Dabasa Guyo (Since 2015)
3. Yosef Bati (Since 1992)
4. Bekele Dawano Geologist in profession, he studied in Dutch University. He was arrested on 25th October 1992. He was disappeared from Agarfa Prison in 1993, according to International Committee of Red Cross who documented about his detentions. He was last seen on 14th September, 1993 at Agarfa being escoted away from prison center by heavily armed men.

EESSA JIRAN? Galmee Qabsaawota Oromoo achi buuteen isanii dhabame keessa namoota 29 suuraa isanii waliin [Collected from social media]

Waxabajji 01, 2018
  1. Huseen Abubaakar Ganamoo (Muldhataa Dirree)

    Jaal Huseen Abubaakar Ganamoo (Muldhataa Dirree) Hogganoota waraanaa ABO baha Oromiyaa keessa tokko kan tahe fi bara 1995 A.L.A. Lola Baale nannoo Gindhiiritti godhame booda kan dhabame. Jaal Muldhataa Dirree goota gootowwanii hiikaa harka keessan jira ykn nuuf himaa iddoo itti awwaaltan.